2 augustus 202612 min read

IJssalons in Brugge: de beste ambachtelijke ijsjes

Print article

Op elke hoek van de Brugse binnenstad staat wel een vitrine met kleurige ijsbergen. Toch is echt ambachtelijk ijs in Brugge zeldzamer dan het lijkt: een groot deel van het aanbod komt uit industriële mengsels met kleurstoffen en plantaardig vet. Wie weet waar hij op moet letten, vindt binnen tien minuten wandelen van de Markt een handvol salons die hun ijs zelf draaien.

Deze gids legt uit hoe je het verschil ziet, wat je betaalt, welke smaken hier thuishoren en hoe het seizoen het aanbod bepaalt.

Hoe je een goed ijssalon herkent

Vijf signalen, in volgorde van betrouwbaarheid.

De kleur

Echt pistache-ijs is dof grijsgroen, niet felgroen. Aardbei is bleekroze, niet fuchsia. Banaan is grijzig wit, niet geel. Felle kleuren betekenen bijna altijd kleurstoffen en dus een industriële basis.

De vorm in de bak

Torenhoge, opgeklopte bergen ijs met een glanzend oppervlak wijzen op veel lucht en stabilisatoren. Ambachtelijk ijs ligt vlak in gesloten bakken of in een lage, matte laag. De beste zaken werken met deksels, omdat licht en lucht het ijs aantasten.

Het aantal smaken

Twaalf tot twintig smaken is een gezond aantal voor een zaak die zelf draait. Vijfendertig smaken in juli betekent dat het grootste deel uit een pak komt.

Het seizoen op de kaart

Een goed salon wisselt: rabarber in mei, aardbei in juni, framboos in juli, hazelnoot en speculoos in de herfst. Een vaste kaart het hele jaar door is een teken van industriële aanvoer.

De ingrediëntenlijst

Ambachtelijke zaken hangen die uit of geven ze op vraag. Melk, room, suiker, eigeel en het fruit of de noot zelf; hoe korter de lijst, hoe beter.

Waar de goede salons zitten

Rond de Markt en de Wollestraat

De drukste zone en tegelijk de plek met de meeste toeristische zaken. Er zitten wel degelijk goede salons tussen, maar je betaalt er twintig tot dertig procent meer en de rijen zijn in juli lang.

Langestraat en Sint-Annawijk

Kleine buurtsalons met een beperkte kaart en een lokaal publiek. Hier vind je de eerlijkste prijs-kwaliteitverhouding.

Ezelstraat en Sint-Gillis

Combinaties van koffiebar en ijssalon, met huisgemaakt ijs naast specialty coffee. Vaak ook plantaardige smaken op basis van kokos, amandel of haver.

Katelijnestraat en Minnewater

De route richting Begijnhof. Handig voor een ijsje onderweg naar het park, maar de kwaliteit wisselt sterk; controleer de kleuren in de vitrine.

Zeebrugge en Sint-Kruis

Buiten de binnenstad. Groter, goedkoper en met terrassen. De moeite als je toch in de buurt bent.

Prijzen

• Eén bol in een hoorntje of beker: 2,20 tot 3 euro
• Twee bollen: 4 tot 5,50 euro
• Drie bollen: 5,50 tot 7,50 euro
• Slagroom: 0,50 tot 1 euro extra
• IJscoupe met fruit, saus en room: 9 tot 15 euro
• Milkshake: 5 tot 8 euro
• IJs per liter om mee te nemen: 14 tot 20 euro
• Sorbet op waterbasis: dezelfde prijs als roomijs

In de zone rond de Markt liggen die prijzen aan de bovenkant van de vork, in de woonwijken aan de onderkant. Betalen kan bijna overal met kaart, al werken enkele kleine zaken nog met cash.

Smaken die bij deze streek horen

• Speculoos: de klassieke Belgische koekjessmaak, in de betere zaken met echte verkruimelde speculoos in plaats van pasta uit een pot
• Chocolade van een Brugse chocolatier, vaak met vermelding van het cacaopercentage
• Vanille met echte vanillestokjes, herkenbaar aan de zwarte puntjes
• Rijstpap, een Vlaamse klassieker die je zelden buiten België vindt
• Peperkoek, met de kruidigheid van kaneel en kruidnagel
• Kriek of frambozenbier als sorbet, seizoensgebonden
• Zeezout-karamel, geïnspireerd op de kustboterhandel
• Rabarber in het late voorjaar
• Aardbeisorbet met Vlaamse aardbeien in juni
• Hazelnoot uit Piemonte, de test voor elke ambachtelijke ijsmaker

Het seizoen

• Maart tot mei: salons openen weer, kaarten zijn kort, rabarber en de eerste aardbei verschijnen
• Juni tot augustus: volledige kaart, langste openingsuren, langste rijen. Kom voor 14.00 uur of na 20.00 uur.
• September en oktober: rustigste en aangenaamste periode, met noten-, peer- en pompoensmaken
• November tot februari: veel salons sluiten of beperken hun uren tot het weekend. De zaken die openblijven, richten zich op warme chocolademelk en wafels met ijs.

Openingsuren in het hoogseizoen liggen doorgaans tussen 11.00 en 22.00 uur, in het tussenseizoen tussen 12.00 en 18.00 uur.

Voor wie iets speciaals nodig heeft

• Plantaardig: sorbets op waterbasis zijn vrijwel altijd veganistisch; controleer of er geen melk in de basis zit. Enkele zaken in de Ezelstraat draaien roomijs op kokos- of haverbasis.
• Glutenvrij: het ijs zelf bevat zelden gluten, maar hoorntjes en koekjes wel. Vraag een beker.
• Notenallergie: door het gebruik van dezelfde scheppen en werkbanken is kruisbesmetting realistisch. Meld de allergie altijd.
• Suikervrij: sporadisch aanwezig, meestal met zoetstof; het aanbod is beperkt tot één of twee smaken.

Waar je je ijs opeet

• De banken langs de Dijver, met zicht op de reie
• Het Minnewaterpark, op vijf minuten van de Katelijnestraat
• De vesten aan de windmolens, het rustigste stuk groen in de stad
• Het Astridpark, met een speeltuin voor kinderen
• Het Begijnhof, waar eten en drinken niet gepast is; eet je ijs op voor je binnengaat

Tips die het verschil maken

• Vraag altijd eerst te proeven; goede zaken geven zonder verpinken een lepeltje
• Bestel twee bollen van dezelfde familie, bijvoorbeeld twee fruit of twee noten; die versterken elkaar in plaats van elkaar te overstemmen
• Neem een beker in plaats van een hoorntje bij warm weer, want een hoorntje smelt sneller door en breekt
• Vermijd salons met foto's van coupes op grote panelen aan de straat; dat is een teken van een toeristische zaak
• Wie ijs mee naar huis wil nemen, koopt een liter en vraagt om droogijs; goede zaken hebben dat en het houdt twee tot drie uur
• Voor grote gezelschappen: bestel binnen aan de toonbank in plaats van op het terras, want terrasbediening kost tot twee euro per persoon meer

Een ijsroute door de stad

1. Start in de Ezelstraat met een espresso en een bol hazelnoot, ongeveer 6 euro 2. Wandel via de Sint-Gilliskerk naar de Langestraat voor een sorbet van seizoensfruit, 3 euro 3. Steek over naar de Dijver en eet daar op een bank een coupe met chocolade en speculoos, 12 euro 4. Sluit af in de Katelijnestraat met een bol rijstpap op weg naar het Minnewaterpark, 3 euro

Totaal ongeveer 24 euro per persoon, verspreid over een namiddag van drie uur en zo'n drie kilometer wandelen.

Het verschil tussen gelato, roomijs en sorbet

Drie categorieën die in Brugse vitrines door elkaar liggen, terwijl ze technisch verschillen.

Gelato in de Italiaanse traditie bevat minder vet en minder lucht dan Amerikaans roomijs, en wordt op iets hogere temperatuur bewaard. Daardoor smaakt het intenser en smelt het sneller in de mond. Verschillende Brugse salons hebben Italiaanse wortels of werken met Italiaanse machines, en dat proef je aan de dichtheid.

Klassiek roomijs op Belgische wijze, zoals de oudere salons het maken, vertrekt van melk, room, suiker en eigeel, dat tot een crème anglaise wordt gekookt voor het de vriezer in gaat. Dat geeft een vollere, botergele smaak. Dit is de basis van de traditionele ijscoupe die je in de Brugse brasserieën aantreft.

Sorbet bevat geen zuivel: enkel fruit, water en suiker. Een goede sorbet bevat minstens vijftig procent fruit, wat je proeft aan de zuurgraad en ziet aan de vezelstructuur. Voor mensen met een lactose-intolerantie is dit de veilige keuze, mits je nagaat dat de basis niet met melkpoeder verrijkt is.

Ijs in combinatie met de rest van de Brugse zoetigheid

Ijs staat in Brugge zelden alleen. Drie combinaties die hier ingeburgerd zijn:

• Warme wafel met een bol vanille en slagroom, 8 tot 12 euro. De klassieke Brusselse wafel is luchtiger en past beter bij ijs dan de zwaardere Luikse.
• Dame blanche: vanille-ijs met warme chocoladesaus van een lokale chocolatier, 8 tot 11 euro. De kwaliteit van dit dessert hangt volledig van de saus af; vraag of ze met echte chocolade werken.
• Koffie met een bol ijs, de affogato, 5 tot 7 euro. In de specialty koffiebars van de Ezelstraat wordt die met een enkele espresso van een lichte branding geserveerd.

Met kinderen naar het ijssalon

Kinderen kiezen op kleur, en precies die felle kleuren wijzen op de mindere zaken. Een werkbare aanpak: laat ze proeven van twee natuurlijke smaken en laat ze daaruit kiezen. De meeste salons hebben een kleinere kinderbol voor 1,80 tot 2,30 euro. Zoek een zaak met een terras of een bank in de buurt, want wandelen met een hoorntje op kasseien eindigt vaak op de grond. Het Astridpark is de beste combinatie van speeltuin en ijssalon binnen vijf minuten wandelen.

Ijs kopen bij de bakker en op de markt

Naast de salons verkopen enkele Brugse bakkers en marktkramen eigen ijs per bak. Op de zaterdagmarkt op 't Zand staat doorgaans een kraam met hoeve-ijs van een melkveebedrijf uit de omgeving: vanille, chocolade, mokka en speculoos, in bakken van een halve liter voor 6 tot 9 euro. Dat is de goedkoopste manier om ambachtelijk ijs te eten, en de kwaliteit doet niet onder voor de betere salons. Nadeel: je hebt een koelkast of vriezer nodig, dus dit werkt enkel als je in een appartement verblijft.

Wat je beter overslaat

• Vitrines met torenhoge bergen ijs, versierd met plastic fruit
• Zaken die vijfendertig of meer smaken aanbieden
• Coupes met slagroom uit een spuitbus in plaats van geklopte room
• Salons die enkel Engelstalige menuborden hebben met foto's, pal aan de drukste doorgangsroutes
• IJs dat op de bak een ijzige korst vertoont, want dat is ontdooid en opnieuw ingevroren

Ijs in de winter

Wie in december of januari in Brugge is, hoeft ijs niet af te schrijven. De salons die openblijven, schakelen over op winterformules: warme wafel met ijs, dame blanche, chocolademelk met een bol vanille erin, en ijs met warme kersen. Op de kerstmarkt aan de Simon Stevinplein en het Minnewater staan bovendien kramen met warme desserts waar ijs als tegenhanger dienst doet. De prijzen liggen in die periode een halve tot een hele euro hoger dan in de zomer.

Praktisch samengevat

• Beste periode: mei tot september voor het volledige aanbod, september en oktober voor de rustigste beleving
• Openingsuren hoogseizoen: ongeveer 11.00 tot 22.00 uur, tussenseizoen 12.00 tot 18.00 uur
• Gemiddelde prijs voor twee bollen: 4 tot 5,50 euro
• Betalen: kaart wordt vrijwel overal aanvaard
• Rijen vermijden: kom voor 14.00 uur of na 20.00 uur

Veelgestelde vragen