2 augustus 202612 min read

Boekhandels en antiquariaten in Brugge

Print article

Brugge heeft een boekencultuur die verder gaat dan de bestsellertafel. De stad telt onafhankelijke boekhandels, gespecialiseerde antiquariaten, een stripwinkel of twee, en een reeks kramen met oude prenten en kaarten langs het water. Voor een stad van honderdtwintigduizend inwoners is dat een dichte concentratie.

Deze gids beschrijft welke types boekhandels je hier vindt, waar ze liggen, waarop je let bij het kopen van oude boeken en prenten, en wat je ervoor betaalt.

De types boekhandels

Onafhankelijke algemene boekhandels

Zaken met een brede selectie Nederlandstalige literatuur, non-fictie, kinderboeken en een afdeling Engels en Frans. Ze organiseren lezingen en signeersessies en werken met een boekhandelaar die zijn aanbod kent.

• Prijs: nieuwe boeken tegen de vaste boekenprijs, doorgaans 12 tot 30 euro
• Openingsuren: van maandag of dinsdag tot zaterdag, ongeveer 10.00 tot 18.00 uur
• Bestellingen worden vaak binnen een tot twee werkdagen geleverd

Antiquariaten

Winkels met tweedehands en oude boeken, van negentiende-eeuwse banden tot pockets van vorige maand. De betere zaken sorteren op onderwerp en hebben een afdeling regionale geschiedenis.

• Prijs: gewone tweedehandsboeken 3 tot 15 euro, oudere gebonden werken 25 tot 200 euro, zeldzame werken vanaf 200 euro
• Vaak beperkte openingsuren; controleer vooraf

Gespecialiseerde zaken

Brugge heeft winkels of afdelingen gericht op kunst en architectuur, religieuze werken, geschiedenis van de Nederlanden, maritieme geschiedenis en strips.

• Kunstboeken: 25 tot 120 euro nieuw, tweedehands vanaf 10 euro
• Stripalbums: nieuw 8 tot 20 euro, eerste drukken van klassiekers 40 tot 600 euro

Museumshops

De shops van de stedelijke musea, het Gruuthusemuseum, het Groeningemuseum en het Sint-Janshospitaal, verkopen catalogi en werken over Vlaamse primitieven die je elders moeilijk vindt.

• Catalogus: 20 tot 55 euro
• Vaak Engelstalige uitgaven beschikbaar

Prenten- en kaartenhandel

Langs de Dijver en bij enkele antiquairs vind je losse gravures, stadsplannen en atlasbladen.

• Kleine gravure: 10 tot 50 euro
• Stadsplan van Brugge, negentiende eeuw: 60 tot 250 euro
• Blad uit een zeventiende-eeuwse atlas: 150 tot 800 euro naargelang staat en maker

Waar ze zitten

Rond de Steenstraat en de Sint-Amandsstraat

De commerciële kern. Hier zit de grootste algemene boekhandel van de stad, met een ruim aanbod en de langste openingsuren, inclusief zondagnamiddag in het hoogseizoen.

Sint-Jakobsstraat en Vlamingstraat

Kleinere onafhankelijke zaken en enkele antiquariaten, op wandelafstand van de Markt maar merkbaar rustiger.

Ezelstraat

De straat met de hoogste dichtheid aan tweedehandsboeken. Kleine zaken, smalle gangen, boeken tot aan het plafond. Reken op beperkte openingsuren, vaak namiddagen van woensdag tot zaterdag.

Langestraat en Sint-Annawijk

Buurtzaken met een gemengd aanbod van nieuw en tweedehands, en enkele zaken gespecialiseerd in kunst en fotografie.

Katelijnestraat

Op de route naar het Begijnhof, met winkels die zich richten op bezoekers: boeken over Brugge, Vlaamse primitieven, fotoboeken en reisgidsen, vaak meertalig.

Langs de Dijver

De weekendmarkt met prenten, kaarten en oude boeken, van maart tot half november, zaterdag en zondag in de namiddag.

Waar je op let bij oude boeken

De staat

De prijs van een oud boek hangt voor tachtig procent van de staat af. Controleer:

• De rug: los, gescheurd of hersteld werk drukt de waarde met de helft
• De hoeken van de band, die vaak eerst slijten
• Vochtvlekken en schimmel, herkenbaar aan bruine randen en een muffe geur
• Volledigheid: tel bij geïllustreerde werken de platen, want die worden vaak uitgesneden
• Aantekeningen en stempels van vorige eigenaars, die de waarde verlagen tenzij het om een bekende bezitter gaat

De druk

Een eerste druk is meer waard dan een latere, maar enkel als het werk gezocht is. Controleer het titelblad en het colofon; de drukvermelding staat doorgaans achterin.

De band

Origineel gebonden werk is meer waard dan een latere band. Perkament, leer en halfleer met marmerpapier zijn de klassieke Vlaamse bindwijzen.

De prijs

Vraag altijd om een gedetailleerde bon met auteur, titel, jaar, druk en staat. Serieuze antiquairs geven die zonder discussie.

Wat de streek oplevert

Boeken en prenten die je hier vaker vindt dan elders:

• Werken over de Vlaamse primitieven, Van Eyck en Memling
• Regionale geschiedenis van Brugge, het Brugse Vrije en de polders
• Maritieme werken over Zeebrugge, de haven en de kustvaart
• Religieuze werken uit kloosterbibliotheken, vaak in het Latijn
• Kaarten en gravures van Vlaamse steden uit de zeventiende eeuw
• Nederlandstalige literatuur van Vlaamse auteurs, in eerste drukken
• Stripklassiekers uit de Vlaamse traditie

Prijzen in overzicht

• Nieuw Nederlandstalig boek: 12 tot 30 euro
• Nieuw kunstboek of catalogus: 25 tot 120 euro
• Tweedehands pocket: 2 tot 6 euro
• Tweedehands gebonden werk: 8 tot 30 euro
• Negentiende-eeuws gebonden boek in goede staat: 40 tot 200 euro
• Achttiende-eeuws werk: 150 tot 900 euro
• Gravure of prent: 10 tot 80 euro
• Historische stadskaart: 60 tot 800 euro
• Eerste druk van een gezocht stripalbum: 40 tot 600 euro

Praktisch

• Openingsuren: algemene boekhandels van dinsdag tot zaterdag 10.00 tot 18.00 uur, vaak ook maandagnamiddag
• Antiquariaten hebben beperkte uren, vaak enkel namiddagen; bel of controleer de site
• Zondag: enkel de grotere zaken in de Steenstraat en de winkels op de toeristische routes
• Betalen: kaart vrijwel overal, cash op de markt langs de Dijver
• Verzending: antiquariaten sturen internationaal, reken 12 tot 40 euro binnen Europa
• Zoekopdrachten: veel antiquariaten noteren je zoekvraag en verwittigen je bij binnenkomst
• Btw: op boeken geldt in België het verlaagde tarief van zes procent, wat in de prijs verrekend zit

Boeken over Brugge die de moeite lonen

• Standaardwerken over de Vlaamse primitieven, met kwaliteitsreproducties
• Stadsgeschiedenissen die de periode van de Hanze en de teloorgang van het Zwin behandelen
• Fotoboeken over de stad in de negentiende eeuw, voor en na de restauratiegolf
• Werken over de neogotiek in Brugge, een onderschat hoofdstuk in de stadsgeschiedenis
• Uitgaven over kant, bier en de ambachten van de stad

Vraag in de museumshops naar de Engelstalige edities als je die als cadeau meeneemt.

Twee adressen die je makkelijk mist

• Den Elder (Langestraat 84): tweedehands boeken en muziek, met een aanbod dat sterk wisselt — precies waarom terugkomen loont.
• Vie de Vue Antique Shop (Hoogstraat 40): antiekzaak waar je tussen de objecten ook oudere boeken, prenten en papierwerk vindt.

Een boekenroute door de stad

1. 10.00 uur: algemene boekhandel in de Steenstraat, nieuwe uitgaven en Brugge-afdeling 2. 11.00 uur: antiquariaat in de Ezelstraat, tweedehands en regionale geschiedenis 3. 12.30 uur: lunch in de Sint-Gillisbuurt, 15 euro 4. 14.00 uur: gespecialiseerde zaken in de Sint-Jakobsstraat 5. 15.30 uur: museumshop van het Groeningemuseum 6. 16.30 uur: prentenkramen langs de Dijver in het weekend

Afstand: ongeveer drie kilometer, volledig te voet.

De leescultuur van de stad

Brugge leest, en dat merk je aan het aantal zaken dat het overleeft in een tijd waarin ketens verdwijnen. Er is een verklaring: een stabiele bevolking van vaste klanten, een sterk verenigingsleven rond geschiedenis en erfgoed, en een publiek van bezoekers dat naar boeken over de stad zoekt. Die drie stromen samen houden zowel de algemene boekhandel als het gespecialiseerde antiquariaat overeind.

De openbare bibliotheek De Biekorf, aan de Kuipersstraat, is voor wie langer blijft de moeite waard. Ze heeft een uitgebreide afdeling regionale geschiedenis en oude drukken, en dagbezoek is gratis. Wie een specifiek werk zoekt dat in geen enkel antiquariaat opduikt, kan het daar vaak inkijken voor hij honderden euro's uitgeeft aan een exemplaar.

Daarnaast organiseren de boekhandels regelmatig lezingen, meestal op donderdag- of vrijdagavond en meestal in het Nederlands. Toegang is vaak gratis of enkele euro's, en het is een van de weinige manieren om als bezoeker in een Brugse zaal te zitten met bijna uitsluitend bewoners.

Boeken in het weekend

Zaterdag is de drukste boekendag: de winkelstraten lopen vol en de antiquariaten die de hele week gesloten waren, openen dan wel. Zondag valt bijna alles stil behalve de toeristische zaken en de prentenkramen langs de Dijver. Wie gericht wil zoeken, plant zijn ronde op donderdag of vrijdag; dan zijn de zaken open, is het rustig en heeft de boekhandelaar tijd om mee te zoeken. Dat laatste is niet triviaal: de meeste vondsten in Brugse antiquariaten liggen niet in de rekken maar achter de toonbank, en komen enkel tevoorschijn als je vertelt waarnaar je zoekt.

Prenten inkaderen en meenemen

Wie een gravure of stadskaart koopt, staat voor de vraag hoe die thuis geraakt. Antiquairs rollen kleine bladen in een kartonnen koker voor 5 tot 10 euro, wat prima werkt voor handbagage. Grotere bladen worden plat tussen karton verpakt; dat past niet in een rugzak maar wel in een koffer.

Laat inkaderen liever thuis doen, want de kost ligt hier tussen 60 en 200 euro en het resultaat is niet transporteerbaar. Vraag bij het inkaderen wel altijd om museumglas of uv-werend glas en een zuurvrije passepartout, anders verkleurt een tweehonderd jaar oud blad binnen tien jaar meer dan in de twee eeuwen ervoor.

Kinderen en boeken

De algemene boekhandels hebben ruime kinderafdelingen, met Nederlandstalige prentenboeken vanaf ongeveer 12 euro en jeugdromans van 14 tot 20 euro. Voor Engelstalige kinderboeken is het aanbod kleiner maar aanwezig. De bibliotheek De Biekorf heeft een jeugdafdeling met een leeshoek waar bezoekers welkom zijn, wat op een regenachtige namiddag een gratis en rustige uitweg biedt.

Kort samengevat

• Nieuwe boeken: Steenstraat en omgeving, ruime openingsuren
• Tweedehands en antiquariaat: Ezelstraat en Sint-Jakobsstraat, beperkte namiddaguren
• Prenten en kaarten: antiquairs en de weekendmarkt langs de Dijver
• Beste zoekdag: donderdag of vrijdag, wanneer de handelaar tijd heeft om mee te zoeken
• Vraag altijd een gedetailleerde bon bij aankopen boven vijftig euro

Zelf verkopen of ruilen

Wie in Brugge woont of langer verblijft en boeken kwijt wil, kan bij verschillende antiquariaten terecht. De gangbare regels: ze kopen enkel wat ze kunnen verkopen, betalen doorgaans twintig tot dertig procent van de latere verkoopprijs, en nemen zelden pockets of boekenclubuitgaven aan. Gebonden werken over kunst, geschiedenis en de streek zijn het meest gevraagd. Kringloopwinkels nemen wel alles aan, maar betalen niets.

Wat een boek over Brugge waardevol maakt

Niet elk oud werk over de stad is interessant. Drie categorieën springen eruit voor wie meer wil dan decoratie. Ten eerste de negentiende-eeuwse stadsbeschrijvingen, die Brugge tonen op het dieptepunt van haar verval, voor de restauratiegolf en het toerisme. Ten tweede de fotoboeken uit de periode 1890 tot 1930, waarin je straten ziet die vandaag onherkenbaar hersteld zijn. Ten derde de vakwerken over de ambachten: kant, brouwen, weven en bouwen, vaak uitgegeven door lokale genootschappen in kleine oplage.

Die laatste categorie is het minst gezocht en dus het goedkoopst, terwijl ze inhoudelijk het meeste oplevert. Reken 20 tot 80 euro voor een goed exemplaar.

Veelgestelde vragen